OPTOGENETİK TEDAVİ

Optogenetik Nedir?
İlk kez yirmi yıl önce 2006 yılında tıp literatürüne giren OPTOGENETİK terimi, gen teknolojisi kullanarak hücrelere ışık geninin nakledilmesiyle ışığa hassas proteinlerin açığa çıkmasını tanımlar. Optogenetiğin kelime kökeni optikos (görmek) ve genetik (kalıtım) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Optogenetik yöntemiyle aslında ışığa karşı hassasiyet göstermeyen hücreler, ışık geni transferinden sonra değişerek ışık enerjisi üretmeye başlar.

Optogenetik tedavi hangi göz hastalığında onaylandı?
Gece körlüğü (tavuk karası veya retinitis pigmentosa) hastalığında FDA, EMA ve Japonya Sağlık Bakanlığı tarafından onaylandı.

Optogenetik tedavi göze nasıl uygulanır?
Göz içine iğne yoluyla ameliyathanede uygulanır.

Optogenetik tedavinin amacı nedir?
Görme artışı sağlamaktır.

Optogenetik tedavi gözde nasıl etki eder?
Gece körlüğü hastalığında hastalık öncelikle retina tabakasının çevresinde başlar. Işığı algılayan fotoreseptör (algaç) görme hücreleri genetik bozukluk nedeniyle zamanla kaybedilir. Hastalığın ilerlemesiyle retina merkezindeki sarı nokta da etkilenerek görme azalması, renk körlüğü ve ışıktan rahatsızlık ortaya çıkar. Görmenin oluşması için öncelikle üç hücre grubunun çalışması çok önemlidir;
1-Fotoreseptör görme hücreleri (ışık algaç hücreleri)
2-Bipolar hücreler (çift kutuplu hücreler)
3-Ganglion hücreleri (görme sinirini beyine ileten sinir hücreleri)
1.grup ışık algaç hücreleri gece körlüğünde yitirildiği için çalışamazlar. Optogenetik tedavide göz içine verilen ışık geni 2.grup çift kutuplu hücrelere bağlanarak ışık enerjisi oluşturduğunda 3.grup sinir hücreleri uyarılır ve beyindeki görme merkezi çalışmaya başlar. Optogenetik tedavi sonrası 2.grup çift kutuplu hücrelerin, 1.grup ışık algaç hücreleri görevini üstlenmesi hedeflenmiştir. Optogenetik tedavi sonrası beklenen görme artışının nedeni budur.

Optogenetik tedavi için genetik bozukluğunun hangisi olduğunun önemi var mıdır?
Gece körlüğü hastalığının nedeni olan yüzlerce gen bozukluğu bildirilmiştir. Genetik laboratuvarlarda yapılan gen testleri sonucu nedeni saptanamayan gece körlüğü hastaları için de Optogenetik tedavi uygulanabilir.

Optogenetik tedavi her gece körlüğü hastasında uygulanır mı?
Her hastanın durumu farklılık gösterir. Tavuk karası hastalarında yapılacak detaylı göz muayenesi ve ileri göz testleri sonucu hangi hastanın optogenetik tedaviden fayda görebileceği konusunda uzman göz doktoru tarafından belirlenir.